Licht aan het einde van de tunnel: de nieuwe meerwaardebelasting in België eindelijk goedgekeurd

Wat wordt belast en voor wie?

Een meerwaarde is simpel gezegd de winst die u maakt wanneer u een belegging verkoopt voor meer dan u er ooit voor betaald heeft. Stel: u kocht vijf jaar geleden aandelen voor €10.000 en verkoopt ze vandaag voor €16.000. De meerwaarde bedraagt dan €6.000.

Tot voor kort waren dergelijke meerwaarden voor particulieren in België in principe belastingvrij, zolang ze kadreerden binnen het 'normaal beheer van het privévermogen'. Dat was internationaal gezien een uitzondering. De nieuwe wet verandert dit: voortaan betaalt u als particulier in principe belasting op de gerealiseerde meerwaarde. De belasting geldt voor een breed scala aan financiële activa: aandelen, obligaties, fondsen, cryptomunten, bepaalde levensverzekeringen (tak 21, 23, 26…) en beleggingsgoud. Groepsverzekeringen, pensioenfondsen en pensioensparen blijven buiten schot.

De meerwaardebelasting is van toepassing op natuurlijke personen (via de personenbelasting) en op bepaalde rechtspersonen zoals vzw's en private stichtingen (via de rechtspersonenbelasting). Erkende vzw's die fiscaal aftrekbare giften mogen ontvangen, zijn vrijgesteld.

De belasting ontstaat wanneer een meerwaarde wordt gerealiseerd bij een overdracht onder bezwarende titel buiten een beroepsactiviteit. Schenkingen, erfenissen en inbrengen in een vennootschap zijn vrijgesteld, net als de inbreng van aandelen in een maatschap zonder rechtspersoonlijkheid.

Vennootschappen die aandelen bezitten — denk aan een holdingvennootschap — vallen niet onder dit nieuwe regime. Voor hen verandert er niets: meerwaarden op aandelen blijven in principe belastbaar in de vennootschapsbelasting, maar genieten doorgaans van de DBI-vrijstelling (Definitief Belaste Inkomsten) als aan de voorwaarden is voldaan.

Het standaardregime: 10% met vrijstelling van €10.000

Voor de meeste beleggers geldt een vlak tarief van 10% op de netto gerealiseerde meerwaarde, maar u betaalt niet vanaf de eerste euro:

• €10.000 per persoon per jaar is vrijgesteld (geïndexeerd).

• Ongebruikte vrijstelling? U kunt tot €1.000/jaar overdragen naar het volgende jaar (max. 5 jaar → max. €15.000 totaal).

• Koppels genieten samen van een vrijstelling tot €30.000.

• Minderwaarden (verliezen) zijn aftrekbaar binnen hetzelfde jaar en dezelfde categorie, maar niet overdraagbaar naar een volgend jaar.

Ondernemer of grote aandeelhouder? Het 'aanmerkelijk belang'-regime

Bezit u minstens 20% van de aandelen van een vennootschap op het moment van de verkoop? Dan geniet u van een gunstiger, progressief tarief. Let op: de 20%-drempel wordt strikt per persoon beoordeeld — familieleden moeten hun aandelen niet samenvoegen.

Meerwaarde (per periode van 5 jaar)                    Tarief

·        €0 – €1.000.000                                             0%  (vrijgesteld)

·        €1.000.001 – €2.500.000                           1,25%

·        €2.500.001 – €5.000.000                           2,50%

·        €5.000.001 – €10.000.000                         5%

·        Boven €10.000.000                                     10%

'Interne meerwaarde' aan 33%

Verkoopt u aandelen aan een vennootschap die u zelf controleert (of die uw echtgenoot of naaste familie tot de tweede graad controleert)? Dan geldt een tarief van 33%, zonder enige vrijstelling. Dit treft o.a. situaties waarbij ouders aandelen verkopen aan een holding van de kinderen.

De peildatum: 31 december 2025

Een cruciaal element van de wet is de 'peildatum': enkel de waardestijging die is ontstaan ná 31 december 2025 is belastbaar. De meerwaarde die uw aandelen vóór die datum hebben opgebouwd, blijft vrijgesteld. Kortom, historische meerwaarden worden niet belast.

Voor beursgenoteerde aandelen is dat eenvoudig: de slotkoers op 31 december 2025. 

Voor niet-genoteerde aandelen mag “de hoogste van volgende waardes” gehanteerd worden:

· De waarde de waarde gehanteerd bij een overdracht onder bezwarende titel van dezelfde financiële activa tussen "volstrekt onafhankelijke partijen", of naar aanleiding van de oprichting van de vennootschap of de laatste kapitaalverhoging die plaatsvond van 1 januari 2025 t.e.m. 31 december 2025.

· De "waarde” die het resultaat is van de toepassing van een waarderingsformule vastgesteld in een contract of in een contractueel aanbod van verkoopoptie met betrekking tot deze financiële activa dat in werking is op 1 januari 2026.

· Specifiek voor aandelen of daarmee gelijkgestelde instrumenten: het eigen vermogen van de vennootschap verhoogd met vier keer de EBITDA van het laatste boekjaar afgesloten vóór 1 januari 2026.

· Een onafhankelijke waarderen door een bedrijfsrevisor of onafhankelijk accountant op peildatum 31 december 2025.  U heeft daartoe tijd tot 31 december 2027. Wacht dus zeker niet te lang met deze waardering.

Hoe betaalt u?

Er zijn twee systemen: via een opt-in houdt uw bank automatisch 10%  roerende voorheffing in , waarbij geen rekening wordt gehouden met vrijstelling of minderwaarden. Die moet u recupereren via uw aangifte, of via een opt-out ontvangt u het brutobedrag en geeft u de inkomsten zelf aan in de personenbelasting. Bij een opt-out moet u uw bank hiervan informeren. De wetgever voorziet een overgangsregeling tot 30 juni 2026.

Voor de aanmerkelijk belangregeling en interne meerwaarde moet u zelf de meerwaarde aangeven in de personenbelasting.

Concrete tips

• Waardering: Laat de aandelen van uw vennootschap waarderen per 31-12-2025 (deadline: 31-12-2027).

• Langetermijnvisie: Denk na over uw langetermijnplan: verkopen, schenken of aanhouden? Bij schenking is er immers geen meerwaarde verschuldigd.

•  Participatie: Controleer uw participatiepercentage: zit u bv. boven of onder de 20%-drempel?

•  Interne structuren: Controleer zeker interne structuren waarbij u aandelen verkoopt aan een eigen vennootschap (33%-tarief!).

Conclusie

Voor de doorsnee belegger blijft de impact beperkt dankzij de vrijstelling van €10.000 per jaar. Voor ondernemers en grote aandeelhouders zijn de gevolgen potentieel groter — maar ook de planningskansen zijn reëel, mits tijdig actie ondernomen wordt.