Opt-in of opt-out: wat is de juiste keuze?

In het kader van de nieuwe meerwaardebelasting op beleggingen (aandelen, obligaties,  beleggingsfondsen) heeft u twee mogelijkheden voor meerwaarden op binnenlandse financiële vaste activa, namelijk:  

a) de opt-in regeling, waarbij de bank of enige andere tussenpersoon alle formaliteiten verricht, en 10 % roerende voorheffing aan de bron inhoudt bij de realisatie van de meerwaarde  en vervolgens doorstort aan de schatkist. 

b) de opt-out regeling, waarbij u zelf instaat voor alle formaliteiten en betaling. 

Voor de “interne meerwaarden” of de meerwaarden aanmerkelijk belang, zijnde de twee andere categorieën van inkomsten die onder de nieuwe meerwaardebelasting vallen, is er geen mogelijkheid van een opt-in. Daar is er immers geen bank of financieel tussenpersoon betrokken partij. 

Voor particulieren geldt vanaf 1 juni 2026 als standaard de opt-in regeling. Bij een opt-in zal de bank op de meerwaarde steeds 10% roerende voorheffing op de gerealiseerde meerwaarde inhouden en doorstorten aan de schatkist.   

De opt-in regeling is de standaard. Als u niet uitdrukkelijk opteert voor de opt-out regeling is de bank verplicht de opt-in regeling toe te passen, en dus aan de bron 10% in te houden. 

De bank zal (zelfs wanneer ze er kennis van heeft) geen rekening houden met de vrijstelling (10.000 euro, die maximaal kan oplopen tot 15.000 euro) en eventueel met minderwaarden op andere financiële vaste activa.     

U zal in 2027 in uw aangifte personenbelasting uw vrijstelling of minderwaarden (m.b.t.2026) moeten vermelden, die dan verrekend worden met de belasting op uw overige inkomsten.  

De afrekening gebeurt in het aanslagbiljet over inkomsten 2026, wat betekent dat u pas een jaar of later het teveel betaalde kan recupereren. Voor een actieve belegger is dat minder flexibel, gelet op het (al dan niet tijdelijk) “verlies” van de 10%.  

Bij een opt-in moet u daarentegen weinig of geen formaliteiten vervullen en is er sprake van anonimiteit. De bank stort immers de ingehouden roerende voorheffing anoniem door aan de schatkist zonder verdere informatie. 

Bij een opt-out meldt de bank de meerwaarden aan de administratie, maar doet ze geen inhouding. U dient in 2027 de meerwaarden aan te geven in de personenbelasting.   

Bij een opt-out houdt u de teugels volledig zelf in eigen handen. U doet alle formaliteiten zelf (via de aangifte personenbelasting), rekening houdende met de vrijstelling en eventuele minderwaarden in de aangifte personenbelasting. Dit bevordert een actieve beleggingsproblematiek en fiscale optimalisatie. U stelt de belastingdruk immers uit met twaalf tot achttien maanden. De meerwaardebelasting is maar in 2027 aan te geven, en enkele maanden later te betalen.  

De keuze voor een opt-out kan u jaarlijks doen uiterlijk tot 31 mei. De keuze kan per effectenrekening gebeuren, en geldt in principe voor 1 jaar of voor onbepaalde termijn tot herroeping.   

Let op! Meerwaarden gerealiseerd op buitenlandse effectenrekeningen, op cryptomunten, op deviezen en fysiek goud vallen steeds verplicht onder de opt-out regeling.  Zij vallen immers buiten de toepassingssfeer van de roerende voorheffing, die de juridische kapstok vormt voor de opt-in regeling. 

Overgangsregeling 

De wet verscheen pas op 21 april 2026 in het Belgisch Staatsblad, maar is wel in werking getreden op 1 januari 2026. Tevens hebben de banken (en de fiscus) nog wat werk om de uitwisseling van de gegevens te concretiseren. Als gevolg daarvan werkte de wetgever een overgangsregeling uit.   

Vanaf  1 juni 2026 is de opt-in de standaard bij de banken.  U hebt tot 31 augustus de mogelijkheid om alsnog te kiezen voor de opt-out.   

Voor de meerwaarden gerealiseerd In de overgangsperiode van 1 januari 2026 tot 1 juni 2026 wordt een alternatieve opt-in voorzien. U kan vrijwillig 10 % op de verwezenlijkte meerwaarden storten aan de bank die vervolgens anoniem zal doorstorten, uiterlijk tegen 30 november 2026. De keuze voor de alternatieve opt-in moet u uiterlijk op 31 augustus 2026 maken, die dan voor het volledige jaar 2026 zal gelden.