Wie mag u helpen in uw handelszaak ?

Hierbij dient een duidelijk onderscheid gemaakt te worden tussen een éénmanszaak en een vennootschap. 

Een gouden basisregel is: 'een vennootschap kent geen familie.' Dit betekent dat men enkel als helper, toevallige helper of meewerkende echtgenoot/echtgenote een zelfstandige kan helpen. Dit statuut kan enkel gekoppeld worden aan een éénmanszaak en niet aan een vennootschap. 

Wie mag een zelfstandige komen helpen ?  

Naast de echtgenoot of echtgenote mag dit ook een familielid, vriend of kennis zijn. Let wel op: een familiale verwantschap is in deze aan te raden om bij sociale controles gemakkelijker aan te tonen dat er geen vorm van gezag aanwezig is. Een situatie van gezag tussen de zelfstandige en de helper duidt immers op een werknemersrelatie. Bij een werknemersrelatie moet er steeds een werknemersovereenkomst aanwezig zijn. Bij hulp van familie, vrienden of een partner is dit niet het geval. 

Bij een eenmanszaak mag je familieleden tot de tweede graad vragen om bij te springen (kleinkinderen, broers en zusters). Ze moeten dit wel op vrijwillige basis doen, zonder loon. 

Medewerkende echtgenote  

Onder de term 'partner' verstaan we: de echtgenoot/echtgenote van de zelfstandige of de persoon die wettelijk samenwonend is met de zelfstandige. Die valt automatisch onder het statuut van meewerkende echtgenoot/echtgenote wanneer deze de zelfstandige effectief helpt. Daarnaast mag de partner geen volledige sociale zekerheidsrechten hebben door een eigen beroepsactiviteit of een vervangingsinkomen. Zij dienen zich ook volledig als zelfstandige in te schrijven bij een sociaal verzekeringsfonds. Voor de meewerkende echtgenoot/echtgenote die geboren zijn voor 1956 is die inschrijving echter niet verplicht.  

Er bestaat ook een uitzondering voor de partner van een zelfstandige die niet regelmatig, en geen 90 dagen per jaar, de zelfstandige helpt. Zij kunnen onder het statuut van toevallige helper ingeschreven staan. Hiervoor dient de zelfstandige wel een ereverklaring aangetekend en ondertekend in te dienen bij zijn/haar sociaal verzekeringsfonds. 

Helper 

Een tewerkstelling als helper heeft ook belangrijke gevolgen voor de helper zelf. Er is namelijk de verplichting om zich aan te sluiten bij een sociaal verzekeringsfonds voordat hij/zij kan starten. Als gevolg hiervan moet de helper sociale bijdragen per kwartaal betalen. 

Men kan toch van deze verplichting vrijgesteld worden, indien men valt onder de voorwaarden van een toevallige helper. De voorwaarden hiervoor zijn strikt op te volgen: 

- De toevallige helper mag niet meer dan 90 dagen per jaar werken onder dat statuut. 

- Het moet gaan om occasionele en tijdelijke hulp, dus zeker niet op regelmatige basis. 

- De toevallige helper is niet getrouwd en nog geen 20 jaar oud (dit tot 1 januari van het jaar waarin u 20 wordt). Deze maximumleeftijd kan opgetrokken worden tot het kwartaal wanneer de toevallige helper 25 jaar wordt, indien deze een student is en tot dan kinderbijslag/Groeipakket ontvangt. 

Wie mag helpen in een vennootschap ?  

Indien uw onderneming een vennootschap is, zijn de mogelijkheden veel beperkter. Enkel werkende vennoten kunnen naast de bestuurders/zaakvoerders legaal actief zijn in de vennootschap.  

Werkend vennoot is geen sociaal statuut op zich. Het statuut als werkend vennoot hangt af van de situatie. Zo kan u zich  aansluiten als zelfstandige in hoofdberoep of als zelfstandige in bijberoep of student-zelfstandige. 

Partners die meewerken in een vennootschap moeten zich aansluiten als werkende vennoot. Ze worden in de volksmond ook wel eens meewerkende vennoot genoemd, te onderscheiden van de meewerkende echtgenoot in een eenmanszaak.  

Vrije medewerkers 

Wanneer u daadwerkelijk een activiteit uitoefent binnen een vennootschap (zonder huwelijksband of wettelijke samenwoning, zonder aandelen, zonder mandaat, zonder arbeidsovereenkomst), bent u onderworpen aan het sociaal statuut van de zelfstandige, als vrije medewerker. Het betreft hier eigenlijk een gewone eenmanszaak waarvan de diensten aan de vennootschap worden gefactureerd. Een vrije medewerker (wat eigenlijk geen officieel zelfstandig statuut is) moet dus ook ingeschreven zijn in de KBO en over een ondernemingsnummer beschikken. 

Opgelet !  Elke inbreuk op deze regels wordt beschouwd als zwartwerk, met stevige sancties als gevolg.