Autofiscaliteit voor VZW's: wat verandert er vanaf 2026?

De huidige situatie

Tot op heden bleven autokosten bij vzw's en andere RPB-plichtige entiteiten grotendeels buiten de belastbare basis. Enkel de terbeschikkingstelling van een tankkaart  aan medewerkers of bestuurders werd reeds deels belast — aan 17% of 40%, afhankelijk van de situatie. Die regeling blijft van kracht, maar wordt vanaf 2026 aangevuld met een belasting op de eigenlijke autokosten. Het betreft een ingrijpende uitbreiding die niet mag worden onderschat.

Op welke voertuigen is de nieuwe regeling van toepassing?

Niet elk voertuig valt onder de nieuwe maatregel. Het gaat concreet om de volgende categorieën:

- Personenwagens bestemd voor niet-bezoldigd personenvervoer;

- Voertuigen voor dubbel gebruik (personen- én goederenvervoer);

- Minibussen voor meer dan vijf maar minder dan negen personen;

- Lichte vrachtwagens die de fiscus als personenwagen beschouwt.

 
Openbare instellingen zijn uitdrukkelijk uitgesloten van deze regeling.

Wanneer start de belastbaarheid?

De sleuteldatum is 1 januari 2026. Bepalend is niet de leveringsdatum van het voertuig, maar het moment waarop de beslissing tot aankoop of gebruik werd genomen:

- Bij aankoop: de datum van bestelling;

- Bij leasing of huur: de datum van ondertekening van het contract

Voertuigen die uiterlijk op 31 december 2025 werden besteld, of waarvoor het contract vóór die datum werd ondertekend, blijven ook nadien buiten de belastbare basis.

CO₂-uitstoot als scheidslijn

Wagens mét CO₂-uitstoot

Voor voertuigen met uitstoot die vanaf 1 januari 2026 worden aangekocht of geleased, zijn de autokosten meteen voor 100% belastbaar in de RPB. Er is geen overgangsperiode voorzien, de volledige kost telt mee van bij de aanvang.

Emissievrije wagens (elektrisch of waterstof)

Voor zero-emissievoertuigen geldt een gefaseerd instaptraject. De belastbaarheid start pas in 2027 en loopt geleidelijk op:

- Aankoop/lease vanaf 1/1/2027  →  5% belastbaar

- Aankoop/lease vanaf 1/1/2028  →  10% belastbaar

- Aankoop/lease vanaf 1/1/2029  →  17,5% belastbaar

- Aankoop/lease vanaf 1/1/2030  →  25% belastbaar

- Aankoop/lease vanaf 1/1/2031  →  32,5% belastbaar

Emissievrije voertuigen die vóór 31 december 2026 in gebruik worden genomen, blijven volledig buiten de belastbare basis — ook in de jaren daarna. Organisaties die tijdig handelen, kunnen hun wagenpark dus nog grotendeels vrijwaren van deze nieuwe belasting.

Tarief en belastbare kosten

De nieuw belastbare autokosten worden onderworpen aan het normale RPB-tarief van 25%. Onder 'autokosten' valt een ruime waaier aan uitgaven die in de boekhouding zijn opgenomen, zoals onder meer:

- Afschrijvingen op het voertuig;

- Leasing- en huurkosten (met uitzondering van de interesten);

- Brandstof- en energiekosten;

- Verzekeringspremies;

- Verkeersbelasting (BIV en jaarlijkse verkeersbelasting);

- Onderhouds- en herstellingskosten.

Wordt een voertuig ter beschikking gesteld aan een medewerker of bestuurder, dan mag de belastbare basis worden verminderd met het voordeel van alle aard of de persoonlijke bijdrage van de gebruiker.

Kilometervergoedingen die de organisatie uitbetaalt aan werknemers of vrijwilligers voor het gebruik van hun eigen voertuig, vallen buiten de nieuwe regeling. Deze kosten worden immers terugbetaald aan derden en zijn bijgevolg niet belastbaar.

Praktische gevolgen voor uw organisatie

De administratieve impact van deze maatregel is aanzienlijk. Vzw's zullen hun wagenpark voortaan moeten opdelen in categorieën: per type voertuig én per datum van aankoop of lease. Enkel op die manier kan correct worden bepaald welke kosten belastbaar zijn en voor welk percentage. Dit vereist een nauwkeurige opvolging in de boekhouding.

Wij raden aan om het wagenpark nu reeds in kaart te brengen. Welke contracten worden verlengd? Worden nieuwe aankopen of leasingcontracten overwogen? Dit is het moment om die beslissingen bewust te plannen — zowel op vlak van timing als op vlak van het type voertuig.

Conclusie

De vergroening van de autofiscaliteit treft ook vzw's en andere RPB-plichtige organisaties. Wie tijdig nadenkt over de samenstelling van het wagenpark, kan de fiscale impact beperken. De boodschap is duidelijk: plan vooruit en contacteer ons zeker bij verdere vragen omtrent dit onderwerp.