Het Vlaams Begrotingsdecreet: een bondig overzicht van de fiscale maatregelen

1. Schenking en vererving van familiale vennootschappen

In het Vlaams Gewest kunnen aandelen van familiale vennootschappen worden geschonken met een vrijstelling van schenkbelasting, of vererfd aan 3 % of 7 %. Onder druk van de publieke opinie werden de regels verstrengd voor vennootschappen die residueel vastgoed bevatten. Residueel onroerend goed zijn onroerende goederen die aangewend of bestemd zijn tot bewoning.

Vanaf 1 januari 2026 zal het verlaagd tarief of de vrijstelling niet langer gelden op het gedeelte van de aandelenwaarde dat overeenstemt met uitgesloten residentieel onroerend goed.

 De vroegere criteria om te bepalen of een vennootschap een economische activiteit heeft, zijn afgeschaft.

Op deze problematiek komen we uitgebreid terug in de blogpost: Hervorming van de gunstregeling voor familiale vennootschappen.

2. Erfbelasting: meer voordeel voor partners, nieuwe steun voor alleenstaanden

Hogere vrijstelling voor partners

Voor wie roerende goederen nalaat aan zijn of haar partner, wordt de bestaande vrijstelling in de erfbelasting verhoogd. De huidige belastingvrije schijf van 50.000 euro wordt opgetrokken naar 75.000 euro. De toepassingsvoorwaarden wijzigen niet.

‘Vriendenerfenis’ verdwijnt, ‘singlevermindering’ komt in de plaats

Sinds 2021 kon men via de zogenaamde vriendenerfenis een bedrag tot 15.000 euro nalaten aan een vriend of verre verwant tegen een gunstiger tarief erfbelasting. Dit systeem wordt afgeschaft, behalve voor testamenten die voor 1 januari 2026 werden opgemaakt.

In plaats daarvan komt een nieuwe maatregel die alleenstaanden aanbelangt: de singlevermindering. Een alleenstaande erflater zonder partner of kinderen kan voortaan één of meerdere dierbaren in een testament aanduiden die kunnen erven aan een verlaagd, progressief tarief op een totaalbedrag van maximaal 100.000 euro:

- 3% op het gedeelte van de nettoverkrijging tot 50.000 euro

- 9% op het gedeelte van de nettoverkrijging tussen 50.000 en 100.000 euro

Dit voordeel geldt per nalatenschap, niet per begunstigde. Indien meerdere personen worden aangeduid, wordt het bedrag proportioneel verdeeld. De singlevermindering moet specifiek worden aangevraagd in de successieaangifte en kan niet worden gecombineerd met een vriendenerfenis binnen dezelfde nalatenschap. De nieuwe regeling treedt in werking voor overlijdens vanaf 1 januari 2026.

3. Vlaamse fiscale regularisatieronde tot eind 2029

Naast de federale fiscale permanente regularisatie voor inkomstenbelastingen en btw voorziet het Vlaamse Gewest in een tijdelijke Vlaamse regularisatieperiode, die loopt tot 31 december 2029. Deze regeling is enkel van toepassing voor onregelmatigheden en inbreuken die hebben plaatsgevonden vóór 1 juli 2025 met betrekking tot erf- en registratiebelasting.

Er zijn twee belangrijke verschillen ten opzichte van de vorige Vlaamse ronde:

A. Hogere tarieven

- Voor niet-fiscaal verjaarde bedragen stijgt het tarief met 5 procentpunten.

- Voor fiscaal verjaarde bedragen is opnieuw een oplopend tarief voorzien, afhankelijk van het jaar van indiening.  Ook hier stijgen de tarieven met 5 percent in vergelijking met de vorige regularisatieronde (van 40 % in 2026 tot 45 % in 2029).

B. In bepaalde gevallen kan een reeds betaalde federale regularisatieheffing in mindering worden gebracht bij een Vlaamse regularisatie, mits voldaan wordt aan de voorwaarden.

4. Het verlaagd verkooprecht

De aankoop van de enige en eigen woning kan, mits naleving van een aantal wel voorwaarden aan een verlaagd verkooprecht van 2% worden genoten. Voortaan wordt deze regeling op een aantal manieren veel strikter.

Allereerst kon onder de huidige regeling ook een gesplitste aankoop volledig in aanmerking komen voor het verlaagd tarief. In casu verkregen de kopers immers “samen en gelijktijdig” de volle eigendom waarbij  de ene het vruchtgebruik aankocht en de andere de blote eigendom.  Voortaan zal op de aankoop van het vruchtgebruik of de blote eigendom echter 12% registratierechten worden geheven, waarbij enkel nog de zuivere aankoop van de volle eigendom aanleiding zal geven tot de toepassing van het verlaagd tarief. Deze voorwaarde zal per verkrijger worden beoordeeld.

Daarnaast moet de verkrijger in de huidige regeling inschrijving nemen in het bevolkingsregister op het adres van de aangekochte woning binnen de drie jaar na de datum van de authentieke aankoopakte met oog op het behoud van het verlaagd tarief. Hierbij geldt er geen minimumduur wat de inschrijving betreft. Voortaan zal ook deze regeling worden aangepast waarbij de inschrijving gedurende een ononderbroken periode van minstens een jaar behouden moet blijven.

Deze nieuwe regels treden in werking voor verkoopovereenkomsten afgesloten vanaf 1 januari 2026.

5. Aanpassing verkeersbelasting en BIV voor elektrische voertuigen

Vandaag zijn volledig elektrische wagens in Vlaanderen vrijgesteld van verkeersbelasting en BIV. Het programmadecreet voorziet dat deze vrijstellingen niet langer blijven gelden: enkel voertuigen die voor 1 januari 2026 worden ingeschreven, behouden deze vrijstelling. Voor alle nadien ingeschreven wagens bedraagt de belasting 93,60 euro. Elektrische wagens die werden besteld vóór 6 oktober 2025, maar ingeschreven worden na 1 januari 2026 ontsnappen ook aan de nieuwe regels.

6. Wijzigingen in de kilometerheffing

Tot slot wordt ook de Vlaamse kilometerheffing aangepast. Vandaag wordt de indexering jaarlijks op 1 juli doorgevoerd. In de toekomst zal dat worden verschoven naar 1 januari, zodat de jaarlijkse aanpassing beter aansluit op prijsonderhandelingen in de transportsector. De eerste indexering onder het nieuwe systeem is gepland op 1 januari 2027.