Renovatieplicht in Vlaanderen: soepelere regels sinds 1 januari 2026

Vlaams regeerakkoord  

Het Vlaams regeerakkoord 2024- 2029 stelde een versoepeling in het vooruitzicht, dat ten dele reeds werd gerealiseerd vanaf 1 januari 2026, meer bepaald:

-De termijn voor de uitvoering van de werkzaamheden om aan de renovatieplicht te voldoen en de termijn om de bewijsstukken bij Ingrijpende Energetische Renovaties (IER) aan te leveren, wordt verhoogd naar 6 jaar (in plaats van 5 jaar);

-Voor de renovatieplicht bij residentiële gebouwen zal een genuanceerd handhavingstraject uitgewerkt worden, dat rekening houdt met de omstandigheden van de renovatieplicht;   

-Normaal was het de bedoeling om de maatregelen van de renovatieplicht in de toekomst verder te verstrengen. Zo zou u vanaf 2028 moeten renoveren naar een EPC-label C en zou dit tegen 2045 een EPC-label A moeten zijn. Deze maatregel zou ook verdwijnen, echter werd dit nog niet definitief gepubliceerd. 

Voor wie? 

De renovatieplicht geldt bij het verlijden van de authentieke akte van een notariële overdracht in volle eigendom, zoals een aankoop of schenking.  

Ook bij het vestigen van een opstalrecht of het vestigen van een erfpacht geldt een renovatieplicht.  

De renovatieplicht geldt per akte. Koopt u nu een woning met een EPC label F, dan moet u binnen de 6 jaar een  EPC-label D of lager halen. Als u deze woning verkoopt binnen deze termijn, moet de nieuwe koper binnen de resterende termijn voldoen aan de eisen waaraan de vorige eigenaar moest voldoen. 

De renovatieplicht geldt niet voor een wooneenheid, niet voor een volledig appartementsgebouw, en niet voor collectieve onderdelen (bv. gemeenschappelijke dakdelen). 

Renovatietermijn 

De termijn van 6 jaar start op de datum van het verlijden van de authentieke akte of op de datum van het vestigen van het opstalrecht of de erfpacht.  

Voorbeeld: als de akte verleden werd op 1 februari 2024 dan moet voor 1 februari 2030 aan de verplichting voldaan zijn. 

Deze verplichting geldt bij elke notariële overdracht in volle eigendom. Denk hierbij aan een aankoop of schenking, maar bijvoorbeeld ook aan een inbreng in de  huwelijksgemeenschap in volle eigendom. De enige uitzondering hierop is een overdracht in volle eigendom bij een scheiding, beëindiging van samenwoning of uit onverdeeldheid treding. Ook bij een overdracht van een recht van opstal of erfpacht geldt de renovatieplicht, bij een verlenging echter niet. 

Bij verkoop of schenking van enkel de blote eigendom of het vruchtgebruik geldt evenmin een renovatieplicht. 

Versoepelingen vanaf 2026 

Er werd beslist om de termijn binnen dewelke de renovatie dient te gebeuren te verlengen van vijf jaar naar zes jaar. Dit geldt ook voor termijnen die reeds liepen. Hebt u dus een woning aangekocht op 01/01/2024 die onder de renovatieplicht valt, dan hebt u nu een jaar langer tijd om dit te renoveren (en een nieuw EPC-attest te laten opmaken) tot 01/01/2030. 

Niet-residentiële gebouwen 

Ook voor niet-residentiële gebouwen (bv. kantoren of winkels) geldt een renovatieplicht. 

Zo moet elke niet-residentiële gebouweenheid binnen de 6 jaar (voorheen 5  jaar)  na verkoop en andere overdrachten verplicht aan een aantal energiebesparende maatregelen voldoen (dakisolatie, beglazing, warmte opwekkers en koelinstallaties), en een minimaal energielabel behalen. Deze termijn van 6 jaar is ook van toepassing op alle lopende overdrachten sinds 1 januari 2022. 

Eigenaars, erfpachters en opstalhouders van kleine niet-residentiële gebouweenheden van maximaal  500 m² (vb. bakker, restaurant, B&B,...) kunnen kiezen voor een aangepast traject, dat is afgestemd op de typische eigenschappen en noden van deze eenheden. 

Voor inbreuken op de renovatieplicht van niet residentiële gebouwen kunnen de  boetes oplopen tot €200.000. 

Ten slotte is het ook belangrijk te weten dat wanneer u een gebouw verkoopt dat bezwaard is met een renovatieplicht, dit verplicht moet melden aan de  koper. Dit moet ook in de akte vermeld worden.